> Samenstelling van verf
Verf is een product dat iedereen kent en wel eens (heeft) gebruikt. Toch steekt er heel wat technologie achter een potje verf. Een verf kan bestaan uit 20 tot 60 verschillende chemische stoffen. Sommige verfbestanddelen zijn onschuldig, andere kunnen echter schadelijk zijn voor de gezondheid.
Soorten bestanddelen
Bijna elke verf bestaat uit de volgende bestanddelen:
Bindmiddel
Het bindmiddel vormt na het drogen van de verf de eigenlijke verffilm. Het ‘bindt’ de overige bestanddelen (oplosmiddel, pigment, vulstoffen en hulpstoffen) aan elkaar. Meestal is het bindmiddel een kunststof. Het bindmiddel bepaalt de eigenschappen van de verflaag, zoals hechting, glans en duurzaamheid. Daarom noemt men verfsoorten meestal naar hun bindmiddel: alkydverf, acrylaatverf, chloorrubberverf, epoxy, polyurethaan et cetera.
Oplos- en verdunningsmiddel
Oplos- en verdunningsmiddelen zorgen ervoor dat de verf te verwerken is, goed vloeit en snel droogt. In watergedragen verven zorgt het water voor het verdunnen van de verf. Watergedragen verven bevatten ook oplosmiddel. Dit oplosmiddel vertraagt de droging. Daardoor is de verf beter te verwerken. Langzaam verdampende oplosmiddelen, zoals Texanol, zorgen hiervoor. Oplosmiddelhoudende verven bevatten juist snel verdampende oplosmiddelen, zoals terpentine of thinner. Voor de gezondheid zijn vooral de ‘Vluchtige Organische Oplosmiddelen’ (VOS) in verf schadelijk.
Pigmenten en vulstoffen
Pigmenten (kleurstoffen) geven dekkracht en kleur aan de verf. Sommige pigmenten gaan ook roestvorming op metaal tegen. Er zijn pigmenten op basis van metalen, zoals ijzer. Er zijn ook pigmenten op basis van koolstof: zogenaamde ‘organische’ pigmenten. Het witte pigment titaandioxide maakt 90% uit van het totale verbruik aan pigmenten. Zeer schadelijke pigmenten als loodmenie en loodwit komen gelukkig weinig meer voor.
Vulstoffen geven ‘body’ aan de verf. Zij zijn goed in het ‘opvullen’ van gaatjes en scheuren in de ondergrond. Ze zitten dan ook veel in muurverven en grondverven. Vulstoffen zijn daarnaast goedkoop. Krijt (kalk) wordt het meest gebruikt. Ook kleiachtige stoffen en kwarts dienen veel als vulstof.
Hulpstoffen
Hulpstoffen of ‘additieven’ voegt men toe om de technische eigenschappen van de verf te verbeteren. Er zijn maar hele kleine hoeveelheden hulpstof nodig, vaak veel minder dan 1% per stof. Er zijn tientallen verschillende soorten hulpstoffen: anti-schuim, conserveermiddel, drogers (siccatieven), vloeiverbeteraars, bevochtigers, anti-schroeimiddel, verdikkers,
zuurgraad-(pH-)regelaars et cetera.
Welke bestanddelen zitten in welke verf?
Brochure veilig werken met verf: Eigenschappen en risico's van verfbestanddelen
Wil je meer informatie over welke stoffen er in een verfproduct zitten, dan kun je de informatie op het etiket en in het veiligheidsinformatieblad van het product raadplegen. Voor schildersbedrijven zijn er naast het etiket ook veiligheidsinformatiebladen met uitgebreide productinformatie beschikbaar. Een schildersbedrijf kan met deze informatie een werkplekinstructiekaart samenstellen voor haar werknemers. Aanvullende informatie kan worden opgevraagd bij verfspeciaalzaak of de fabrikant.
Lees voor gebruik altijd het etiket, veiligheidsinformatieblad of werkplekinstructiekaart zodat ongelukken kunnen worden voorkomen.
Op deze website kun je VIB's downloaden van verffabrikanten en importeurs. Verder hebben wij de informatie uit de verf-VIB’s, per productgroep, kort samengevat in het menu 'veiligheid, gezondheid en milieu' (links). Doorloop je de menustructuur van een van de thema’s dan krijg je samengevat informatie over de risico’s van een productgroep, voorzorgsmaatregelen en noodmaatregelen voor als er toch wat mis gaat.
Wil je specifieke informatie over een product dan kun je het veiligheidsinformatieblad van het product downloaden (rode knop links boven).